Benefity pozapłacowe dawno przestały być domeną stosunku pracy. W wielu branżach – zwłaszcza w IT, nowych technologiach, marketingu, konsultingu czy usługach kreatywnych – firmy oferują tego rodzaju świadczenia nie tylko pracownikom, ale także osobom współpracującym w modelu B2B. Karty sportowe, prywatna opieka medyczna, ubezpieczenia grupowe, platformy kafeteryjne, dofinansowanie szkoleń i lekcji językowych czy różnego rodzaju wydarzenia integracyjne stały się elementem rynkowej konkurencji o specjalistów.
Podatkowo nie są to jednak „benefity pracownicze” w ścisłym tego zwrotu znaczeniu. Współpracownik na B2B nie jest pracownikiem, lecz niezależnym przedsiębiorcą. Oznacza to, że sposób rozliczania świadczeń powinien być oceniany nie przez pryzmat umowy o pracę, lecz na gruncie opodatkowania działalności gospodarczej i współpracy między przedsiębiorcami.
B2B to nie stosunek pracy
W relacji pracowniczej benefit otrzymany od pracodawcy jest zasadniczo rozliczany jako przychód ze stosunku pracy, a pracodawca pełni funkcję płatnika PIT. Przy kontraktach B2B sytuacja wygląda inaczej – beneficjentem świadczenia jest przedsiębiorca, który samodzielnie rozlicza swoje przychody i podatek.
Ustawa o PIT przewiduje, że przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej jest również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Oznacza to, że benefit przekazany samozatrudnionemu może być dla niego takim samym przychodem podatkowym jak wynagrodzenie za wykonywanie obowiązków umownych (choć nie zawsze będzie wykazany na fakturze).
Nieodpłatny benefit na B2B to przychód po stronie współpracownika
Jeżeli firma finansuje współpracownikowi na B2B np. kartę sportową, pakiet medyczny albo ubezpieczenie, a współpracownik nie ponosi z tego tytułu żadnej odpłatności, po jego stronie – co do zasady – powstaje przychód z działalności gospodarczej z tytułu nieodpłatnego świadczenia.
Takie stanowisko potwierdza praktyka interpretacyjna. W interpretacji z 2 września 2022 r. (0114-KDIP2-2.4011.544.2022.1.RK), Dyrektor KIS potwierdził, że wartość benefitów przekazywanych osobom prowadzącym działalność gospodarczą w ramach kontraktów B2B stanowi dla nich przychód z tej działalności, który współpracownicy na B2B rozliczają samodzielnie.
W praktyce oznacza to, że współpracownik na kontrakcie B2B powinien ustalić wartość otrzymanego świadczenia i wykazać ją jako przychód podatkowy. W przypadku świadczeń nabywanych przez firmę od zewnętrznego dostawcy punktem odniesienia będzie najczęściej cena zakupu przypadająca na daną osobę – jednak w innych wypadkach konieczne może być ustalenie rynkowej wartości otrzymanego świadczenia.
Benefit częściowo odpłatny – co opodatkowujemy?
Często zdarza się, że w ramach programu motywacyjnego firma finansuje jedynie część wartości benefitu, a współpracownik dopłaca pozostałą część. W takim przypadku przychodem podatkowym nie jest pełna wartość świadczenia, lecz różnica między wartością benefitu a odpłatnością ponoszoną przez współpracownika.
Wynika to wprost z ustawy o PIT, zgodnie z którą – gdy świadczenia są częściowo odpłatne – przychodem jest różnica pomiędzy ustaloną wartością tych świadczeń, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Ostatnią możliwością jest sytuacja, w której benefit jest całkowicie odpłatny po stronie współpracownika – jeśli samodzielnie opłaca on pełną wartość benefitu, a firma jedynie pośredniczy w zakupie, nie powinno dojść do powstania nieodpłatnego ani częściowo odpłatnego świadczenia, a tym samym nie ma mowy o powstaniu dodatkowego przychodu po stronie współpracownika – nie uzyskuje on bowiem z takiego tytułu żadnego dodatkowego przysporzenia majątkowego.
Czy firma finansująca benefit jest płatnikiem PIT?
W przypadku finansowania benefitów dla pracowników, pracodawca – jako płatnik PIT –jest automatycznie zobowiązany do rozliczenia podatku również z tytułu przekazywanych benefitów pracowniczych. Sytuacja w przypadku współpracowników na B2B będzie jednak odmienna: gdy świadczenie otrzymuje osoba prowadząca działalność gospodarczą i benefit pozostaje w związku z tą działalnością, podmiot finansujący benefit nie pobiera zaliczki na PIT (nie jest bowiem w tym zakresie płatnikiem). Zamiast tego to współpracownik rozlicza trzymany z takiego tytułu przychód samodzielnie, podobnie jak otrzymywane wynagrodzenie.
Benefit dla współpracownika (zazwyczaj) może być kosztem podatkowym firmy
Z perspektywy firmy finansującej benefity kluczowe pytanie brzmi: czy wydatek na świadczenia dla współpracowników współpracujących w formule B2B może stanowić koszt uzyskania przychodów?
Zgodnie z ustawą o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (z wyjątkami wskazanymi także w ustawie).
Najnowsza praktyka interpretacyjna jest w tym zakresie coraz bardziej przychylna dla finansującego benefity, jednak obwarowuje możliwość wliczenia wydatków na benefity dla współpracowników do kosztów uzyskania przychodów pewnymi warunkami. Organy akceptują zaliczenie benefitów dla osób na B2B do kosztów, jeżeli firma potrafi wykazać ich związek z działalnością gospodarczą: dodatkową motywacją do podjęcia współpracy przez specjalistów, utrzymaniem stabilności tej współpracy, ograniczeniem rotacji współpracowników, zwiększeniem atrakcyjności oferty współpracy czy zabezpieczeniem ciągłości realizacji projektów.
Przykładowo w interpretacji z 19 grudnia 2024 r. (0111-KDIB1-3.4010.629.2024.2.ZK) organ potwierdził możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków na m.in. karty Multisport, pakiety medyczne, karty lunchowe oraz ubezpieczenia dla współpracowników na B2B.
A co z podatkiem VAT?
Wskazanie benefitów jako elementu wynagrodzenia w umowie zawieranej ze współpracownikiem na B2B może wzmacniać argumentację „kosztową” po stronie firmy. Jednocześnie może to rodzić dodatkowe wątpliwości dotyczące podatku VAT: czy benefit jest odrębnym świadczeniem, refakturowaniem, częściową odpłatnością, czy może elementem wynagrodzenia za usługę świadczoną przez współpracownika?
Na gruncie VAT podstawą opodatkowania jest zasadniczo wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymuje lub ma otrzymać od nabywcy, usługobiorcy albo osoby trzeciej. Rozliczenia z zakresu podatku VAT zależą więc od konstrukcji umowy oraz samego benefitu.
Jeśli współpracownik na B2B ponosi przynajmniej częściową odpłatność za uzyskiwane benefity, to uznaje się, że zakup takich benefitów po stronie firmy stanowi zakup w celu następnej odsprzedaży, a tym samym służy bezpośrednio realizacji czynności opodatkowanej podatkiem VAT. Tym samym firma w stosunku do zakupu takich benefitów będzie uprawniona do pełnego odliczenia podatku VAT.
Sytuacja będzie jednak zgoła odmienna w przypadku, gdy benefity są przekazywane współpracownikowi w sposób nieodpłatny. W takiej sytuacji nie można bowiem wykazać, aby nabywanie takich benefitów miało choćby pośredni związek z czynnościami opodatkowanymi VAT – służy bowiem w głównej mierze zaspokajaniu prywatnych potrzeb współpracowników na B2B. Sam fakt uatrakcyjnienia oferty czy dodatkowej motywacji dla współpracowników nie będzie na gruncie VAT wystarczający, by w przypadku nieodpłatności przekazywanych benefitów mówić o prawie do odliczenia podatku VAT. Taką interpretację przepisów przedstawił również wielokrotnie Dyrektor KIS – przykładowo w interpretacji indywidualnej z 8 grudnia 2025 r. (0114-KDIP4-2.4012.719.2025.4.SKJ).
* * *
Benefity pozapłacowe dla współpracowników na B2B to obszar, w którym przepisy podatkowe nie nadążają jeszcze za rynkową praktyką, a każde świadczenie wymaga indywidualnej oceny. Kluczowe zasady są jednak jasne: benefit będzie generował przychód po stronie współpracownika, który rozlicza go samodzielnie (gdy jest nieodpłatny lub odpłatny tylko częściowo). Firma finansująca świadczenia może zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów, o ile wykaże ich związek z prowadzoną działalnością. Natomiast na gruncie VAT decydująca jest odpłatność – jej brak, co do zasady, pozbawia firmę prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Przed wdrożeniem programu benefitowego obejmującego współpracowników na B2B warto zatem dokładnie przeanalizować strukturę poszczególnych świadczeń, ich ujęcie w umowie oraz model rozliczeń – najlepiej z wyprzedzeniem i przy wsparciu doradcy podatkowego.
Planujesz wprowadzenie tego rodzaju programu w swojej organizacji? Chcesz uporządkować sytuację współpracowników na B2B zanim ruszą wzmożone kontrole?
Jako doradca podatkowy i partner w SOLVEO z powodzeniem zabezpieczam interesy klientów podczas kontroli. Wiem, jak zapewnić bezpieczeństwo i skutecznie zadbać o interes przedsiębiorców – mam w tym ponad 20-letnie doświadczenie.
Chcesz przygotować się na wizytę inspektorów PIP i mieć temat B2B pod kontrolą?
Zacznij od rozwiązania krótkiego, 10-minutowego testu #B2BpodKontrolą, przygotowanego przez ekspertów i ekspertki SOLVEO – dzięki temu szybko oszacujesz poziom bezpieczeństwa w obszarze B2B w Twojej organizacji.
