Ustawa o VAT pęcznieje z roku na rok. Ustawodawca postanowił wziąć się za deregulację, a to oznacza, że kilka uciążliwych obowiązków odejdzie do lamusa (albo chociaż do cyfrowego archiwum). Fiskus stawia na elektronikę i większe zaufanie do dokumentów innych niż te „z urzędu”.
Oto najważniejsze zmiany, które warto poznać już dziś:
- Eksport 0% – dowodowa (pełzająca) rewolucja
Największa zmiana dotyczy dokumentowania wywozu towarów poza UE – katalog dowodów uprawniających do stawki 0% zostaje znacząco rozszerzony. Zamiast toczyć boje z urzędem o brak komunikatu celnego (jak słynne CC599C), będziesz mógł posłużyć się np. dokumentami przewozowymi od spedytora lub operatora pocztowego.
Uznawane będą również dokumenty z administracji celnej kraju spoza UE wraz z pisemnym oświadczeniem nabywcy o dostarczeniu towaru. Celem jest uelastycznienie przepisów i zakończenie wiecznych sporów na linii podatnik-organ o to, co jest „wiarygodnym dowodem”. A także dostosowanie przepisów do praktyki podatkowej, znacznie bardziej liberalnej niż skostniałe uregulowania prawne (choć nie bez powodu, tu duża zasługa orzecznictwa sądowego, w tym TSUE).
2. Zaliczki w eksporcie – tylko dla „znanych”
Aby stosować stawkę 0% przy otrzymaniu zaliczki na eksport, musisz być zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT od co najmniej 12 miesięcy. Fiskus chce w ten sposób upewnić się, że z tej preferencji korzystają najbardziej wiarygodne podmioty na rynku. Dla „nowych” w biznesie przewidziano okres przejściowy – przez rok od ogłoszenia ustawy będą mogli stosować stare zasady.
3. Import w wersji Digital Only
Deklaracje importowe (art. 33b) przechodzą całkowitą transformację i będą składane wyłącznie drogą elektroniczną przez system PUESC. Koniec z papierowymi formularzami – ministerstwo uznało, że w dobie cyfryzacji nie ma już sensu drukować wzorów deklaracji w rozporządzeniach.
4. Małe paczki, nowe zasady (Procedura USZ):
Zmieniają się przepisy dotyczące przesyłek o wartości do 150 euro w związku ze zniesieniem unijnego zwolnienia z należności celnych. Pojawia się nowa, elektroniczna deklaracja miesięczna dla podmiotów rozliczających VAT w procedurze USZ (np. operatorów pocztowych i kurierów). Podatek będzie wykazywany w zgłoszeniu celnym, ale jego faktyczny pobór nastąpi dopiero w momencie doręczenia paczki do odbiorcy.
***
Kiedy to wszystko wejdzie? Zmiany dotyczące przesyłek do 150 euro (procedura USZ) ruszają już 1 lipca 2026 r.. Większość pozostałych nowości, w tym nowe zasady dokumentowania eksportu i obowiązkowe e-deklaracje importowe, ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. (z pewnymi wyjątkami dla deklaracji za grudzień 2026).
Cały projekt dostępny pod linkiem.
